Drobno czy grubo? Przewodnik po prawidłowym mieleniu kawy.

Do naszych domów kawa wkracza jako dorosła dama. Dojrzewająca na słońcu, zbierana z miłością i palona z pasją. Skrywa w sobie wszystkie tajemnice, smaki i zapachy, które nabyła w ciągu swego życia. I oferuje nam wizję niezwykłych wrażeń przy filiżance wyśmienitego napoju.

Pomimo tego wszystkiego, co się w niej kryje, to właśnie my trzymamy jej los w swoich rękach. My zdecydujemy o tym, jaka będzie. Zależy to bowiem od tego, jak będziemy z kawą postępować. Czy podczas mielenia i późniejszego zaparzania damy jej przestrzeń, żeby wydobyły się wszystkie jej ukryte uroki, czy też pozbawimy ją jej doskonałych właściwości.

Rytuał mielenia

Zanim zaczęto przyrządzać kawę jako napój, ludzie żuli jej jagody, aby dodać sobie energii. W czasach, gdy zaczęto prażyć pierwsze ziarna kawy, szukano także sposobu na ich zmielenie na drobny proszek. W tamtym okresie ludzie zaczęli rozdrabniać kawę pomiędzy dwoma płaskimi kamieniami, dokładnie tak jak to robiono ze zbożem. Później zaczęto używać kamiennych lub drewnianych moździerzy. Mielenie kawy w ten sposób było jednak bardzo żmudne i pracochłonne. A tak zmielona kawa zdecydowanie nie była drobna i spójna.

Mimo to pierwsza maszyna do mielenia kawy, napędzana ręczną korbą, ujrzała światło dzienne dopiero wiele lat później. Pierwsze młynki do kawy były toporne i służyły nie tylko do mielenia kawy, ale także zbóż, kukurydzy i innych surowców. Dopiero dalszy postęp techniczny sprawił, że młynki stały się mniejsze, łatwiejsze w obsłudze i przeznaczone wyłącznie do obróbki kawy.

Może macie jeszcze gdzieś na półce w domu młynek do kawy po swojej babci. Z małą drewnianą szufladką, do której wpadała świeżo zmielona kawa, gdy Babcia zakręciła korbką. Przyznajcie się, sięgacie czasem po niego, a może wolicie kawę, którą ktoś już dla Was zmielił?

Często zatracamy magię rytuału świeżo mielonej kawy. Zastępuje go pośpiech, wygoda, kapsułki czy profesjonalne urządzenia z młynkami do kawy. Kawa często jest już dla nas tylko krótkim przystankiem, aby zaczerpnąć nowej dawki energii i kontynuować podróż.

Zatrzymajmy się na chwilę i przypomnijmy sobie rytuał mielenia świeżej kawy. Może tak po prostu. A może dlatego, żeby odnaleźć dla swojej porannej kawy nową, dotąd nieznaną drogę.

Kawa ziarnista czy mielona? Której dać pierwszeństwo?

Gdybyśmy zapytali prawdziwych miłośników kawy, czy przy zakupie preferują kawę mieloną czy ziarnistą, z pewnością wybraliby drugą opcję. Kawa mielona bowiem zaraz po otwarciu szybko traci swój aromat i wyrazisty smak. Wystarczy kilka godzin w kontakcie z powietrzem, żeby się utleniła. Jej aromat i intensywność ulatują. Po prostu „zwietrzeje”. Kawa mielona bowiem lubi wchłaniać wilgoć z otoczenia i nie bardzo lubi się z tlenem. W utrzymaniu jakości mielonej kawy mogą pomóc puszki próżniowe, które pozwalają na dłuższe jej utrzymanie w świeżości. Lepszą opcją będzie zakup kawy ziarnistej i mielenie jej zawsze tuż przed przygotowaniem. I to z kilku powodów:

• Nie ma cudowniejszego aromatu od zapachu świeżo zmielonej kawy - kupując kawę mieloną pozbawiamy się intensywnych doznań zapachowych. Podczas mielenia bowiem wydzielają się olejki, które są źródłem zupełnie wyjątkowego aromatu. Niestety szybko zanikającego.
• Kawa mielona tuż przed przygotowaniem ma znacznie wyraźniejszy i złożony smak niż kawa przechowywana przez dłuższy czas w domu w postaci zmielonej.
• W przypadku kawy ziarnistej sami możemy wybrać grubość mielenia. Ma to ogromny wpływ na to, jak kawa będzie smakować.
• Kawa ziarnista dłużej wytrzymuje. Całe ziarna kawy mają dłuższy okres przydatności do spożycia niż kawa mielona. Pokryte są warstwą ochronną, dzięki której kawa może zachować swoje typowe właściwości przez kilka tygodni.
• Kupując kawę mieloną nigdy nie możemy być pewni jej jakości. Natomiast w przypadku całych ziaren jakość kawy możemy ocenić tylko na nią patrząc. Jeśli ziarna są tej samej barwy, podobnej wielkości i kształtu, lekko błyszczące i pachnące, nie ma się co wahać!

Przede wszystkim jednak mielenie kawy w domu to piękny rytuał, podczas którego jeszcze przed zaparzeniem możemy chłonąć niepowtarzalny aromat kawy, wyczuć jej tony i cieszyć się tą rzadką chwilą wspólnoty.

Wybór odpowiedniego młynka wpływa na jakość smaku kawy

Jeśli podjęliście decyzję, że będziecie mielić kawę w domu, kolejnym krokiem, który należy wykonać, jest wybór młynka do kawy. Możliwości są dwie:

Młynki ręczne

Jeśli jesteście fanami tradycyjnych wartości, z pewnością wybierzecie klasyczne mielenie ręczne. Młynki ręczne mielą kawę za pomocą noży lub żaren

Mielenie za pomocą noży polega na szybkim się ich obracaniu i stopniowym rozdrabnianiu kawy. Niestety przy użyciu tego typu młynków zazwyczaj nie da się precyzyjnie kontrolować grubości mielenia i nie można ustawić dokładnego stopnia zmielenia.

Dlatego polecamy młynki z żarnami ceramicznymi. Same zadbają o równomierne zmielenie ziaren. Grubość mielenia można łatwo regulować, zwiększając lub zmniejszając odstęp między żarnami. Dzięki temu można zmielić kawę zarówno na espresso, jak i np. do drippera czy do parzenia po turecku.

Ręczne mielenie kawy jest wolniejsze niż w młynku elektrycznym. Dzięki temu kawa nie przegrzewa się a także nie traci nic na swojej jakości. Dodatkowo takie młynki są z reguły niewielkie, łatwe w przechowywaniu i można ich używać nie tylko w domu, ale także np. w podróży czy wszędzie tam, gdzie nie ma źródła zasilania.

Młynki elektryczne

Są niewątpliwie wygodniejsze, a jeśli jesteście wielkimi miłośnikami kawy, pozwolą Wam także zaoszczędzić czas. Dodatkowo korzystając z nich nie musicie się martwić, że dłuższy czas mielenia pogorszy kondycję Waszego łokcia. Zamiast obracać korbką pięćset razy, wystarczy nacisnąć przycisk, a kawa będzie zmielona w kilka sekund.

W przypadku młynków elektrycznych wiele zależy od tego, czy mechanizm mielenia opiera się na wykorzystaniu noży rozdrabniających, czy żaren. Młynki z nożami często siekają ziarna nierównomiernie, a jakość mielenia nie jest zadowalająca. Z drugiej strony, tego typu młynki są zwykle łatwe w utrzymaniu i niedrogie. Żarna natomiast zapewniają równomierne mielenie i większą kontrolę nad grubością. Jeśli młynek posiada żarna ceramiczne, nie będą się tępiły ani podlegały korozji.

Jak już zaopatrzycie się w młynek ręczny lub elektryczny, ważna będzie jego regularna konserwacja. Dobrym zwyczajem jest czyścić go po każdym użyciu, gdyż w przeciwnym razie istnieje ryzyko osadzenia się w niej resztek olejku z ziaren kawy i następna porcja zmielonej kawy może stracić na jakości. Młynki są w większości przypadków łatwe w utrzymaniu. Wystarczy pędzelek lub szczoteczka do zębów i parę minut czasu.

Grubość mielenia - ważny krok w stronę doskonałej kawy

Każdy sposób przygotowania kawy wymaga innej grubości mielenia. Kiedy ziarna kawy są mielone, zwiększa się powierzchnia cząstek, z których woda może następnie wydobyć naturalne aromaty kawy. Każdy składnik ziaren kawy uwalnia się w innym czasie. Pierwsze w kolejności pojawiają się kwasy owocowe, które nadają kawie świeży owocowy i lekko kwaśny smak. Po nich nadchodzą słodkie i złożone tony - karmelowe, czekoladowe czy orzechowe. Jest to związane ze stopniowym uwalnianiem się cukrów i innych substancji aromatycznych. Dzięki środkowej fazie ekstrakcji kawa nabiera zrównoważonego aromatu. Na zakończenie w ziarnach zaczynają rozpuszczać się taniny. To one nadają kawie gorycz i cierpkość. Dlatego bardzo ważne jest nie tylko to, jak długo kawa pozostaje w kontakcie z wodą, ale także to, jak grubo jest zmielona.

Drobne mielenie przyspiesza ekstrakcję, a grube ją spowalnia. Dlatego im grubiej zmielone ziarna, tym dłużej kawę powinna się parzyć. Bardzo grubo zmielone ziarno należy ługować w wodzie przez kilka godzin. Z kolei bardzo drobno zmielona kawa do przygotowania espresso potrzebuje tylko kilku minut, aby osiągnąć idealny smak. Jeśli źle dobierzemy grubość mielenia kawy, nasz napój będzie albo zbyt gorzki, albo wręcz przeciwnie, słaby i mdły.

Jak rozpoznać grubość mielenia?

Bardzo drobna grubość

Przypomina proszek i nadaje się do przygotowywania kawy po turecku w dżezwie. Niezwykle drobno zmielone ziarna mogą niemal natychmiast uwolnić intensywny smak kawy.

Drobna grubość

Konsystencją przypomina gładką mąkę i idealnie nadaje się do przygotowania espresso. Kawę poddaje się działaniu wysokiego ciśnienia, wymaga ona szybkiej ekstrakcji 20-30 sekund. Zbyt grube zmielenie spowoduje, że będzie miała mdły i słaby smak. 

Średnia grubość

Przypomina drobny piasek. Tak zmielona kawa idealnie nadaje się do kawiarki, drippera bądź do napełniania kapsułek. 

Grubo zmielona

Ma konsystencję grubej soli morskiej. Długi czas ekstrakcji (4 minuty) wymaga większych cząstek kawy, aby uniknąć nadmiernej gorzkości napoju. Kawę zmieloną w ten sposób wykorzystujemy np. w french press’ie lub przygotowując kawę po turecku. 

Mielenie to jeden z najważniejszych etapów parzenia kawy.  Decyduje bowiem o tym, czy nasz napój będzie doskonały, czy wręcz przeciwnie, straci swoją wyjątkowość.  Jeśli grubość została źle dobrana, kawa może stracić zarówno owocową świeżość, jak i delikatną goryczkę i inne typowe dla niej podtony. I może powstać z niej napój albo zbyt mocny i gorzki, albo wręcz przeciwnie, niewyraźny i mdły. 

Jeśli nadal nie macie pewności, jak najlepiej zmielić kawę, odwiedźcie nasz e-sklep. Nasi specjaliści chętnie pomogą Wam w wyborze kawy i grubości mielenia. Możecie tutaj wybrać także ręczny młynek do kawy. A nawet zlecić nam jej zmielenie.